Blogs

Niet samenvallen met wat je voelt

We leven in een tijd vol prikkels, spanning en verandering. Rijkdom en succes lijken de maatstaf voor een geslaagd leven. Daarnaast hebben we te dealen met polarisatie, oorlogen, geopolitieke spanningen, klimaatverandering, verlies aan natuur en een constante stroom van (des)informatie.

Hoe blijf je in zo’n wereld in contact met jezelf? Hoe kun je waarachtig leven – niet voortdurend reageren op wat er van buitenaf op je afkomt – maar jouw eigen antwoord geven, van binnenuit?

Voor mij begint dat in elk geval met hier en nu geaard aanwezig zijn. Lijfelijk ruimte innemen. Daarnaast wil ik me kunnen verbinden met anderen én mezelf. En die verbinding proberen te  herstellen als ze verbroken is. Focusing helpt mij daar reuze bij.

De-identificatie 

Je kent het vast wel: je voelt je bang, eenzaam, onzeker of minderwaardig. Dat zijn intense gevoelens, waar je vaak helemaal mee samenvalt: ik bén een loser; ik bén te gevoelig; ik bén niet goed genoeg.

Het is makkelijk gezegd dat je je er niet mee moet identificeren. Maar hoe dóe je dat dan?

In veel meditatieve tradities is waarnemen hiervoor de sleutel. Je kijkt als het ware van een afstandje naar wat je voelt. Want wat je kunt waarnemen, dat bén je niet.

Dat inzicht hielp mij tot op zekere hoogte – maar het bleef iets mentaals. Het gaf tijdelijk opluchting, zonder wezenlijke verandering.

Met Focusing krijgt dat een andere dimensie – letterlijk, omdat je je lichaam erbij betrekt.

Iets in mij…

In Focusing ben je nieuwsgierig naar hoe je lichaam een gevoel ervaart. Je benadert wat je voelt niet als iets wat je bént, maar als iets wat je kunt ervaren in je lichaam – ook al is het in het begin nog vaag.

Daardoor verandert het perspectief: Ik bén niet verdrietig, maar iets in mij is verdrietig. Ik bén niet bang, maar iets in mij voelt zich bang.

Dat lijkt een kleine nuance, maar het is wezenlijk. Zodra je zegt iets in mij – en je voelt dat ook lijfelijk – ontstaat er ruimte. Ruimte tussen jou en datgene wat je ervaart.

Er is dan ruimte voor relatie tot stand in plaats van versmelting. Je kijkt er niet alleen naar van een afstand, maar je bent erbij – met warme, open en aandachtige aanwezigheid.

Ruimte voor heling

Door lijfelijk aanwezig te zijn bij wat je voelt, kan er iets nieuws ontstaan. Niet door erover te denken, maar door ermee te zijn.

Je hoeft het niet te fixen of beoordelen. Je mag simpelweg aanwezig zijn – en juist dát werkt helend.

Luisteren en relaties 

Ik was de hele dag druk bezig en had geen tijd meer om op te ruimen. Net als ik de computer dichtklap komt mijn vrouw thuis en vraagt geïrriteerd of ik mijn troep nou eens kan opruimen. Ik voel me aangevallen. Het komt niet in me op dat ze misschien wel een zware dag heeft gehad. Er schiet van alles door me heen. Ik hebt me gehaast om op tijd klaar te zijn en het gaat nu over die paar spullen die rondslingeren. Wat een gezeur! Voor ik het weet raak ik ook geïrriteerd: Waar maak je je druk over? Jij maakt zelf ook rotzooi!

Dat kan het begin van een gesprek zijn, maar ook eindigen in onbegrip en afstand. Natuurlijk niet wat ik wil, maar ik weet vaak niet goed hoe te reageren als iets in mij wordt geraakt. In plaats van te voelen wat in mij wordt geraakt, reageer ik automatisch op de ander. 

Presence en luisteren

Onder veel gedoe in relaties liggen onvervulde basisbehoeften. Bijvoorbeeld gezien worden, verbondenheid ervaren, erkenning en waardering krijgen en veiligheid.

Als zulke basisbehoeften geraakt worden -in het contact is met je partner, een collega of vriend- geeft dat spanning. Als je niet (h)erkent dat dat iets van jezelf is, ga je vaak reageren vanuit die oude pijn. Je vervalt dan makkelijk in je bekende reactiepatronen en kan niet meer naar de ander luisteren. Je wacht ongeduldig tot je zelf weer aan de beurt bent of bent bezig met hoe jij zometeen gaat reageren.

Met Focusing leer je luisteren naar wat ín jou geraakt wordt. Op een empathische manier, zonder oordeel. Jouw lijfelijke aanwezigheid hier en nu – presence- is daarvoor de sleutel. In presence kun je lijfelijk dragen dat er iets in jou wordt geraakt, dat erkennen en daar op een zachte manier bijblijven. Vaak komt er dan een moment dat je echt kunt luisteren naar wat er in de ander leeft. Dan kun je zo luisteren dat de ander zich helemaal begrepen voelt.

Focusing gaat ook over de felt sense. Dat vage lijfelijke weten dat nog geen woorden heeft. De felt sense brengt je in contact met de persoonlijke betekenis die een gebeurtenis of een situatie voor je heeft. De felt sense heeft ook een impliciete richting – een soort onderstroom die weet waar het naartoe wil. Die forward living movement is niet iets dat je kunt bedenken of afdwingen. Maar je kunt het wel leren herkennen en vertrouwen.

Dat vertrouwen geeft een subtiele verschuiving hoe je in het leven en in je relaties staat. Je wordt minder gericht op het controleren en fixen. Je gaat je steeds meer richten op wat er echt leeft in jou en in de ander. Je gaat ontdekken dat daarin altijd een richting zit waarin het leven -in jou, in jullie- verder wil stromen. Ook al is die richting niet maakbaar en misschien anders dan je graag zou willen, het is altijd levend en fris. Het is geweldig als je daarop kunt afstemmen, ook en misschien wel juist, als het even niet duidelijk is.